กัญชาเป็นพิษหรือยาบำรุงให้กับเซลล์สมอง

Last updated: 2019-08-01  |  1827 จำนวนผู้เข้าชม  | 

กัญชาเป็นพิษหรือยาบำรุงให้กับเซลล์สมอง

กัญชาเป็นพิษหรือยาบำรุง
ให้กับเซลล์สมอง
 

มีการถกเถียงในแวดวงเป็นอย่างมาก สำหรับกัญชา
ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสมอง
ว่าแท้จริงแล้ว การใช้กัญชาจะทำลายสมองหรือไม่
หรือแท้จริงแล้ว กัญชาคือยาบำรุงสมอง


ก่อนไปถึงคำตอบว่า เป็นพิษหรือเป็นยาบำรุง
เรามาดูกันก่อนว่า สารไฟโตแคนนาบินอยด์
ออกฤทธิ์หลักๆ ที่สมองส่วนไหนได้บ้าง



1. กัญชาออกฤทธิ์ผ่านสมองส่วน
ที่เรียกว่า basal ganglia และ cerebellum
ซึ่งทำหน้าที่ในการควบคุมการเคลื่อนไหวหรือทรงตัวของร่างกายคนเรา (Psychomotor control)
ซึ่งพบว่า ในสมองส่วนนี้จะมีตัวรับ CB1 อยู่หนาแน่นที่สุด
จึงไม่ต้องแปลกใจว่า เวลาทำไมได้กัญชา ซึ่งมีสาร THC อยู่
จึงเกิดอาการเมา และเดินเซ หรือ ทรงตัวไม่ได้
เพราะว่า สาร THC มีความชอบจับกับตัวรับ CB1
และสามารถผ่านเข้าไปในสมองได้อย่างดี
ตามคุณสมบัติพิ้นฐานของมัน ที่ผมเคยเขียนถึงไปแล้ว


การเข้าไปจับและทำให้เมา เป็นลักษณะของการเมาแบบชั่วคราว
และยังไม่ปรากฎว่า มันทำลายเซลล์สมองให้ตาย
แบบที่แอลกอฮอร์หรือเหล้า ทำลายเซลล์สมอง


2. กัญชาออกฤทธิ์ผ่านสมองส่วนที่เรียกว่า hippocampus
ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการเรียนรู้ การจดจำ
มีงานวิจัยศึกษาพบว่า การใช้กัญชา ซึ่งในที่นี้ต้องโฟกัสว่า
คือ สาร THC มีผลกระทบต่อสมองส่วนนี้
ส่วนสารไฟโตแคนนาบินอยด์อื่นๆ ยังไม่มีงานวิจัยชี้ชัดลงไปมากพอ


ผลกระทบของสาร THC ต่อสมองด้านการจดจำ
พบว่า มีผลด้านการจดจำระยะสั้น
และในงานวิจัยใหม่ๆ ก็ยังพบว่า การเรียนรู้ การจดจำ
สำหรับคนที่ใช้กัญชานั้น ยังไม่มีข้อมูลที่สรุปแน่ชัดได้
โดยเฉพาะในวัยกำลังเรียนอยู่ ไม่ว่าจะด้านไอคิวหรืออีคิว เป็นต้น


แต่ถึงกระนั้น โรคต่างๆ ที่ยาเคมีไม่สามารถใช้ได้แล้ว
เช่น โรคลมชักในเด็ก ก็ไม่ได้มีข้อห้ามว่าจะใช้กัญชาไม่ได้
และโดยทั่วไป การใช้กัญชา ก็เมาได้ และการเมา
ไม่ว่าจะกัญชา หรือ แอลกอฮอร์ ก็มีผลด้านการจดจำทั้งนั้นละ
แต่กัญชาไม่ทำลายเซลล์สมองแบบรุนแรงที่เหล้าทำกับสมองนั่นเอง


3. กัญชาออกฤทธิ์ผ่านสมองส่วนที่เรียกว่า hypothalamic
ควบคุมการอยากอาหาร
ซึ่งพบว่าระดับความเมาของกัญชาสัมพันธ์โดยตรงกับการอยากอาหารมากขึ้น
โดยเฉพาะอาหารหวานๆ ซึ่งรายละเอียดผมเคยเขียนถึงกลไก
ที่กัญชาทำให้อยากอาหารไปแล้ว
และทำไมต้องอาหารหวานๆ ด้วย


ซึ่งการกระตุ้นให้อยากอาหารเหล่านี้
ในงานวิจัยพบว่า มีประโยชน์ในผู้ป่วยที่พักฟื้น
หรือผู้ป่วยโรคเอดส์ ที่ไม่ค่อยอยากอาหาร
ซึ่งมีการศึกษามากขึ้น ในการนำสารไฟโตแคนนาบินอยด์
มาเป็นหนึ่งในส่วนประกอบของอาหาร
หรือยาที่ช่วยกระตุ้นการอยากอาหารในกลุ่มผู้ป่วยเรื้องรัง
ที่มักจะกินอาหารได้น้อย โดยเฉพาะผู้ป่วยสูงอายุ เป็นต้น


นอกจากสมองสามส่วนนี้ ยังมีสมองส่วนอื่นๆ อีก
ที่สารไฟโตแคนนาบินอยด์เข้าไปจับและออกฤทธิ์
แล้วทำให้เกิดผลลัพธ์ต่างๆ ที่ผมเคยเขียนไป


และกับคำถาที่ว่า กัญชา คือ พิษ หรือ ยาบำรุง ต่อเซลล์สมองนั้น

ปัจจุบันพบว่า การใช้กัญชาอย่างถูกวิธีและเหมาะสม
เซลล์สมองได้ประโยชน์ มากกว่า จะถูกทำลาย ไม่ว่าจะเป็นในวัยไหนก็ตาม
แต่ไม่ได้หมายความว่า เด็กๆ จะมาใช้กัญชากันแบบเอิกเริกนะครับ
เพราะคำว่า "เมา" ยังไงก็ไม่เหมาะสมแน่นอน


ฉะนั้น จะเห็นว่า กัญชา หรือสารไฟโตแคนนาบินอยด์
สามารถจับกับตัวรับที่อยู่ในสมองส่วนต่างๆได้อย่างดี
โดยเฉพาะสาร THC แล้วส่งผลกระทบต่อการหลั่งสารสื่อประสาทต่างๆ
ที่ควบคุมการทำงานของร่างกายหลากหลายด้าน
การใช้กัญชาจึงต้องมีความเข้าใจในระดับหนึ่ง
แต่ก็ไม่ต้องขนาดว่า ต้องเป็นบุคคลากรทางการแพทย์เท่านั้น จึงจะใช้ได้
เพราะกัญชาไม่ได้อันตรายมากในแบบที่มันถูกสร้างภาพให้คนกลัวขึ้นมา


ในขณะคนบางกลุ่มเรียกร้องว่า
กัญชาต้องมีหลักฐานแบบการแพทย์จริงๆ
ถึงสรรพคุณในการรักษาโรคต่างๆ
แต่ในขณะเดียวกัน หลักฐานที่ว่าด้วยโทษที่เกิดขึ้น
คนกลุ่มนี้ก็ไม่เคยโชว์หลักฐานในระดับเดียวกัน
ที่เรียกร้องจากกลุมคนที่ใช้กัญชาดูแลสุขภาพเลยว่า
มันมีผลเสียจนถึงขนาดจะเอากัญชามาใช้งานอะไรไม่ได้เลย


และกัญชาเพื่อดูแลสุขภาพ
มันก็ไม่ได้ยุ่งยากถึงจะต้องใช้เทคโนโลยีอะไรมากมาย
ไม่ได้ยากเกินกว่า ประชาชนทั่วไปจะทำเองเพื่อดูแลสุขภาพได้



  ภก.พงษ์ศักดิ์ สง่าศรี
 
** อ้างอิงบางส่วนจาก

Cannabinoids inhibit hippocampal GABAergic transmission and network oscillations.Eur J Neurosci 2000; 12: 3239±49.

Cannabidiol and (-)delta 9-tetrahydrocannabinol are neuroprotective antioxidants. Proc Natl Acad Sci USA 1998; 95: 8268±73.

Distribution of CB1 cannabinoid receptors in the amygdala and their role in the control of GABAergic transmission. J Neurosci 2001; 21: 9506±18.

Mechanisms of cannabinoid inhibition of GABAA synaptic transmission in the hippocampus. J Neurosci
2000; 20: 2470±9.
...........

***คุณสามารถติดตามองค์ความรู้เรื่องกัญชาไทยทางการแพทย์
โดยทีมคณะแพทย์ผู้ปรารถนาดีต่อทุกคน ได้ที่
     
   

กัญชาไทยทางการแพทย์ (Medicinal Thai Cannabis)

Powered by MakeWebEasy.com