กัญชาและโรคจิต

Last updated: 2019-10-04  |  1786 จำนวนผู้เข้าชม  | 

กัญชาและโรคจิต

กัญชาและโรคจิต

สืบเนื่องมาจากบทความใน วารสาร lancet 2019 ที่ติดตามคนใช้กัญชา
และพบว่าเกิดโรคจิตมากขึ้น มากขึ้น
ต้องอ่านบทบรรณาธิการและอ่านข้อมูลก่อนหน้านั้นว่า

การเป็นโรคจิตนั้นมีปัจจัยหลายประการที่เกี่ยวข้อง
ได้แก่ความโน้มเอียงของบุคคลนั้นที่พร้อมจะเกิดเป็นโรคจิต

มีความโน้มเอียงที่จะติดมีความโน้มเอียงที่จะต้องใช้บ่อย
หรือมีอาการวิปลาสไปชั่วขณะ


เกิดขึ้นจากการใช้สารปริมาณสูง
โดยเฉพาะที่เป็น THC รวมทั้งประเภทที่มาจากการสังเคราะห์


นอกจากนั้นรายงานล่าสุดในวารสาร annals of internal medicine
วันที่ 26 มีนาคม 2562 พบว่าอาการทางจิตที่เกิดขึ้น
หลังการเสพแทนที่จะเกิดจากการสูบ


กลับกลายเป็นที่ได้จากการกินหรือหยดใต้ลิ้นจากน้ำมัน
ทั้งนี้เนื่องจากกระบวนการดังกล่าวจะทำให้กัญชาออกฤทธิ์ช้า
ตั้งแต่หนึ่งถึง 4 ชั่วโมงทำให้ต้องกินหรือหยดซ้ำๆ คือให้ออกฤทธิ์เร็ว
เลยกลายเป็นทำให้ได้ปริมาณสารในขนาดสูงไป
และเกิดอาการได้ง่ายขึ้นในคนที่มีความโน้มเอียงอยู่แล้ว


จะขออ้างอิงย้อนกลับไปถึงประเด็นของกัญชาเพื่อความเพลิดเพลิน อันตรายรึเปล่า
โดยส่วนหนึ่งของเนื้อหามาจากบีบีซีนิวส์ อังกฤษ (Cannabis : What are the risks of recreational use? Source BBC NEWS United Kingdom)


หลังจากที่อังกฤษได้อนุญาตให้ใช้กัญชาทางการแพทย์ได้
หลายคนก็นึกสงสัยว่าก็ใช้ทางการแพทย์ได้ แล้วปล่อยให้ใช้ตามท้องถนนทั่วไป
ขายใครก็ได้ อย่างงี้จะได้ไหม


เพราะถ้าเคยไปอังกฤษ เดินไปเดินมาในลอนดอนก็จะได้กลิ่นกัญชาอยู่บ่อยๆ
บางทีก็เดินสูบกลางวันแสกๆ ริมถนนเลย


แล้วตำรวจล่ะไม่ทำงานหรือ ตำรวจทำไมไม่จับ
ก็เขาบอกไม่รู้จะจับทำไม รกคุก สูบไปก็ไม่ได้เดือดร้อนใคร
ไม่ได้เหมือนติดยาประเภทอื่น อย่างมอร์ฟีนหรือโคเคน เป็นต้น


ซึ่งสร้างปัญหาให้กับสังคมและครอบครัวเป็นอย่างมาก เลยแค่ตักเตือน
และจับแต่คนขายกัญชาผิดกฎหมาย


ล่าสุดอดีตรัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศอังกฤษออกมาเสนอว่า
ทำไมไม่ทำให้ถูกกฎหมายไปเลยล่ะ เหมือนบางประเทศเช่นเนเธอร์แลนด์
เพราะพอปล่อยให้ถูกกฎหมายแล้วคนก็ใช้ยาเสพติดประเภทอื่นน้อยลง
ดีเสียอีกเพราะสารเสพติดอื่นๆ ฉีดเข้าเส้นก็ติดไวรัสตับอักเสบบ้าง ติดเอดส์บ้าง
และสามารถควบคุมการขายและเก็บภาษีได้ง่ายขึ้น


ส่วนรัฐบาลอังกฤษเค้ายังไม่กล้าเพราะยังมีหลักฐานจากการศึกษาที่ว่า
อาจจะเป็นผลเสียต่อสุขภาพจิตได้ และในโรงเรียนแพทย์ก็สอนมาตลอดว่า
ใช้กัญชาตอนเด็กมีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคจิตเภท (Schizophrenia)


สั้นๆ เรื่องกัญชากันก่อนอีกสักรอบนึง
กัญชามีส่วนประกอบหลักที่ออกฤทธิ์ต่อร่างกายและสมอง 2 ชนิด
คือ tetrahydrocannabinol (THC)
และ cannabidiol (CBD) ซึ่งไม่มีในร่างกายของเรา


ตัว THC นี่คือตัวทำให้หิว ทำให้เกิดความสุขหรือ High นั่นเอง
แต่มากเกินก็อาจจะประสาทหลอนได้


ส่วน CBD นั้น ไปออกฤทธิ์กันคนละที่ ไปปรับสมดุลร่างกาย
ซึ่งสามารถลดการอักเสบ ลดการกังวล และลดอาการประสาทหลอนได้


แต่อย่างไรก็ตาม หลักฐานในระยะหลังพบว่า
THC สามารถลดหรือควบคุมอาการวุ่นวาย หรือที่มีอาการทางจิตประสาท
ในคนไข้ที่มีสมองเสื่อม และทั้งสองตัวมีฤทธิ์ในการต้านการอักเสบด้วย


ปัญหาคือเวลาสูบนั้น ไอ้ใบกัญชาที่หามา
มันจะมีสารที่ออกฤทธิ์ทางสนุกมากน้อยแค่ไหนเพียงใด
ประเทศไทยคนเก่งเยอะ ทำสกัดกัญชาแม่นๆ ที่บอกว่ามีปริมาณของสารสอง
ประเภทนี้ในแต่ละส่วนของกัญชาทั้งดอก ต้น ใบ และเมล็ดเท่าไหร่
ก็คงใช้ประโยชน์ได้ดีและมาเป็นน้ำมันกัญชา


แล้วผู้เชี่ยวชาญที่อังกฤษเค้าว่ายังไง
ถึงกัญชาจะเป็นยาเสพติดผิดกฎหมายที่ใช้มากที่สุดในอังกฤษ
เพราะเค้าบอกกันว่าให้ความรู้สึกมีความสุขและผ่อนคลายอย่างเป็นธรรมชาติ
แต่ผู้เชี่ยวชาญกังวลมากกับความเสี่ยงโรคจิตเภท
และโรคประสาทหลอน (Psychosis) ในพันธุ์ที่มี THC สูง


เพราะมีการวิจัยในปี 2015 จาก King’s College London บอกว่า
พันธุ์ที่มีความเข้มข้นของ THC สูงมาก
จะทำให้เกิดความเสี่ยงประสาทหลอนมากถึง 3 เท่าถ้าเทียบกับคนไม่สูบ


แต่อย่าเพิ่งหยุดอ่าน...

สูตรที่อ่อน THC และ CBD เด่นนั้น ทำงานในการลดการประสาทหลอนแ ละลดผลเสียของ THC ได้

กลับมาดูในปี 2012 ดีๆ ก็มีการศึกษาลงใน Nature Translational Psychiatry
ศึกษาสาร CBD ว่าจริงๆ แล้ว ตัว CBD เนี่ย
นอกจากไปช่วยปรับความเข้มข้นฤทธิ์ของ THC แล้ว
มันยังไปเพิ่มความเข้มข้นของสารชื่อ "Anandamide" ที่มีอยู่ในร่างกาย
จากการลด การขจัดทำลายออก


และสารนี้ละที่อธิบายประโยชน์ของ CBD
และช่วยลดการเกิดโรคประสาทหลอนไปอีกระดับหนึ่ง
มิหนำซ้ำคัดค้านความเชื่อที่ว่า..
กัญชาทำให้เกิดโรคจิตโดยมีกระบวนการพิสูจน์ในการรักษาผู้ป่วยจิตเภท


ประการแรกคือ ใช้ยาพิเศษเจาะจงเฉพาะในการต้าน CB1 receptor ในสมอง
ไม่ได้ผลในการควบคุมอาการทางโรคจิต


และประการที่สอง ระดับกัญชาธรรมชาติในน้ำไขสันหลัง anandamide (AEA)
ต่ำกว่าปกติในผู้ป่วยเหล่านี้ ยิ่งอาการมากยิ่งมีระดับต่ำมากๆ ชี้ว่า
แท้จริงอาการทางจิตเกิดจากการพร่องกัญชาในตัว


การรักษาโดยเพิ่มพลังกัญชาธรรมชาติในร่างกาย
โดยใช้ CBD ได้ผลเท่ากับใช้ยาโรคจิต แต่ไม่มีผลข้างเคียง


แล้วที่อังกฤษสูบกันทั่วไปและที่ขายกันตามถนนอย่างผิดกฎหมายนั้น
คือของดีแบบแรง THC เยอะ อย่างนั้นคนอังกฤษจะเป็นประสาทหลอนกันหมดรึเปล่า
หลังจากสูบกันมายาวนาน คนสูบก็ไม่เห็นเป็นอะไร
แล้วคนประสาทหลอนหรือจิตเภท ส่วนมากก็ไม่เคยสูบกัญชา


สรุปการศึกษาในปี 2015 นั้นอาจจะไม่ตรงและเอามายืนยันอะไรไม่ได้
ต้องศึกษาอีก และต้องดูถ้วนถี่ลึกถึงกลไก ของสารออกฤทธิ์ในตัว
มีการศึกษาออกมาดูว่ากัญชาทำให้เกิดโรคซึมเศร้า
ผลก็ไม่ชัดเจนเพราะคนที่ซึมเศร้าหรือกำลังจะเกิดหันมาใช้กัญชา
หรือที่จริงอาจจะจะช่วยซึมเศร้ามากกว่าหรือไม่


ส่วนกัญชาติดง่ายไหม ก็ติดยากกว่าบุหรี่เยอะ แต่ถ้าใช้ต่อเนื่องทุกวัน
จะมีประมาณ 10% ที่ติดงอมแงม ส่วนคนที่ติดถ้าจะเลิกก็หยุดได้เลย
แต่ก็จะมีอาการหงุดหงิด อยากกลับไปใช้เหมือนกับบุหรี่ แต่ไม่ถึงกับเป็นอันตราย


และข้อดีคือถึงจะใช้เยอะมาก ก็ไม่ทำให้หยุดหายใจเสียชีวิตเหมือนกับฝิ่นนะ
ใช้กัญชาอาจจะมีปัญหาเรื่องความจำและความสามารถของสมองในระยะสั้น
พอมันออกจากร่างกาย ซึ่งประมาณ 20 วัน ทุกอย่างก็จะกลับมาเหมือนเดิม
ไม่มีผลเสียระยะยาว เค้าว่ามานะ


อืม แล้วงี้ลูกผมใช้กัญชาแล้วได้ใจ ไปใช้สารเสพติดอื่นที่แรงกว่าเช่นเฮโรอีนไหม
ไม่มีหลักฐานนะว่าจะไปใช้อะไรมากกว่านี้ แต่ก็ยังเป็นสูบควันอยู่ดี
ถ้ามวนสูบงี้เป็นมะเร็งปอดหรือถุงลมโป่งพองไหม อันนี้ยังไม่ชัดเจน


เพราะหลายๆคนที่สูบกัญชาก็สูบบุหรี่เลยบอกยาก
แต่คาดว่าสูบกัญชา ควันมันทำให้เกิดการอักเสบของหลอดลม

แล้วมันดียังไงล่ะ

จากปากของคนไข้ที่ใช้อยู่ที่อังกฤษ บอกกันว่าก็ใช้กันได้เยอะไปหมด
เช่นกันโรคลมบ้าหมูในเด็ก เจ็บเรื้อรัง กระวนกระวาย คลื่นไส้อาเจียน
โดยเฉพาะเวลาให้ยาต้านมะเร็ง รวมถึงโรคขาดอาหาร
นอนไม่หลับ และพาร์กินสันอีกด้วย ฟังดูดีไปหมด


ส่วนปัญหาควันหรือประสาทหลอน เราก็ใช้สูตรที่ CBD เยอะๆสิ ครับ
ทำเป็นน้ำมัน ตอนนี้เรารู้กลไกของมันในระดับนึงแล้ว เราก็พอโล่งใจได้


เอาเป็นว่าขอให้ใช้ทางการแพทย์ก่อน
แล้วมาดูว่ามันดีหรือไม่ดี

ส่วนใช้กับการบันเทิงให้ต่างประเทศเค้าเป็นหนูทดลองไปก่อนว่าผลออกมาเป็นยังไง
แล้วเราค่อยมาดูกันอีกที จะได้เก็บภาษีเข้ารัฐบาลได้เต็มเม็ดเต็มหน่วย


คนไทยจะได้สุขภาพดีขึ้น รวมถึงปลอดภัยอีกด้วย
เอาอย่างนี้ดีกว่ามั้ย?


 ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา 

มติชน Talk of the town

...........

***คุณสามารถติดตามองค์ความรู้เรื่องกัญชาไทยทางการแพทย์
โดยทีมคณะแพทย์ผู้ปรารถนาดีต่อทุกคน ได้ที่
     
      

กัญชาไทยทางการแพทย์ (Medicinal Thai Cannabis)

Powered by MakeWebEasy.com